GONAF Projesi

A Deep Geophysıcal Observatory At The North Anatolian Fault A Borehole –Based Seismometer Network At The Eastern Sea Of Marmara (GONAF)

(Kuzey Anadolu Fayında Jeofizik Gözlemler Marmara Denizinin Doğusunda Derin Kuyu Sismometre Ağı)

PROJENİN AMACI; 2011 yılında GFZ (German Research Centre for Geosciences) ile AFAD Başkanlığı arasında ülkemizde ilk derin kuyu sismometre projesi olan GONAF projesi başlatılmıştır. Söz konusu proje ile 1999 İzmit Kırığını ve mevcut güncel sismik boşluk arasındaki geçişi içeren Kuzey Anadolu Fayının Marmara Denizi içerisindeki Adalar segmenti boyunca, derin kuyu sismometreleri yardımıyla beklenen Marmara depremi (M>7) öncesi ve sırasında meydana gelecek fiziksel süreçlerin incelenmesi hedeflenmektedir. Aynı zamanda, büyüklük algılama ölçeği önemli ölçüde azaltılmış ve yüksek çözünürlüklü deprem dağılım haritası ile mikro sismik aktivitenin gözlenmesi ve olası kırık boyunca çeşitli noktalarda kuyu sismik kayıtları kullanılarak büyük bir deprem dalgası yayılım özelliklerinin incelenmesi projenin hedefleri arasındadır.

Proje kapsamında ilk olarak 2012 yılında Tuzla’da seçilen noktada, 6 hafta süren çalışmayla 300 m. derinliğinde ilk kuyu açılmıştır. Sismometrelerin kuyu içerisinde bulunacakları derinlikler belirlenerek, her birinin uzunluğu 6.03 m. olan borular yardımıyla açılan kuyuya yerleştirilmiştir. Sismometreler yerleştirilirken kuyunun en altında 2 m. boşluk bırakılarak 298. m’ye 2 Hz ve 15 Hz’lik sensörlerden oluşan ilk kuyu içi sismometre, sözü edilen borulara sabitlenerek vinç yardımı ile kuyunun içerisine salınmıştır. Borular arka arkaya eklenerek ve her 12 borudan sonra 1 Hz’lik sensör boruya sabitlenerek cihazların tümü kuyu içerisine indirilmiştir. Sensör derinlikleri;

• 298. m’de 1 sensör (2 Hz ve 15 Hz),

• 225.64 m’de 1 sensör (1 Hz),

• 153.28 m’de 1 sensör (1 Hz),

• 74.89 m’de 1 sensör (1 Hz)

olmak üzere toplam 4 sensör kuyu içerisine yerleştirilmiştir. Sensörler 18 kanallı sayısallaştırıcıya bağlanarak kayıtlar alınmaya başlanmıştır. Son olarak kuyunun içi tamamen çimento ile doldurularak betonlanmış ve kuyu kapatılmıştır.

Proje kapsamında belirlenen lokasyon yerleri aşağıda verilmektedir. 2015 itibariyle her bir istasyon için yukarıda bahsedilen çalışmalar gerçekleştirilmiş ve 7 ayrı noktada istasyonların kurulumu tamamlanmıştır. İstasyonlardan gelen veriler eş zamanlı olarak AFAD ve GFZ’ye ulaşmakta ve buradaki uzmanlar tarafından değerlendirilmektedir.

İstasyonların yerleri;

  • İstanbul Tuzla
  • İstanbul Büyükada
  • İstanbul Sivriada
  • Yalova Kurtköy
  • Yalova Esenköy
  • Yalova Bozburun
  • Yalova Teşvikiye